نوسینی: موحه‌مه‌دی وه‌له‌دی
پیویستی خه‌بات بو چه‌سپاندنی جیایی دین له ده‌وله‌ت
به بونه‌ی 8ی مارس روژی جیهانی ژن
Nehayat_1917@yahoo.com
ژنیک خوی سوتاند، ژنیک کوژرا، ژنیک که‌وته به‌ر په‌لاماری وه‌حشیانه‌ی باوک و برا، کچیک به بیانوی شه‌ره‌ف و ناموس به ته‌ور و چه‌قو کوژرا، کچیک له سه ر خوشه ویستی و رازی نه بون به زواجی زوره ملی به ده ستی برا و مامی کچه که ده کوژریت، کچیک به ده ستی دایک و باوکی به به رد ئیسقانه کانی له شی ده شکینریت و......

له ولاتی دوعا کان، کچ ده کریته کالاو به شیوه ی ئاسایی نرخی بو دیاری ده کریت و به ناو ماره یی و شیربه ها کرین و فروشی پی ده کریت. ئه م کوشت و برو بی حورمه تییه ی به رانبه ر به ژنان له کومه لگای ئایینی و ناسیونالیستیدا ئاساییه، بوچی؟ چونکه ئایین و ناسیونالیزم هه ردوکیان ئامرازی بستنه وه و پیروز کردنی شتیکن، ئایین ژنی بو پیاو پیروز و تاپو کردوه و ناسیونالیزمیش میله ته که ی پیروز کردوه بو ره ق و کینه ی قه ومی و ئایینی له به رانبه ر میله تانی جیاوازدا. کوشت و بر ئاساییه، چونکه ژن نیوه ی پیاوه، چونکه ژن زه عیف و که م عه قله، چونکه ژن ئامرازی سیکسه و هیچی تر، چونکه ژن له ئایاتی ئیسلامیدا مولکی پیاوو چیشت لینه رو ئه رکی به خیو کردنی مندالی پی سپیردراوه و هیچی تر. هه مو ئه م بی حورمه تیانه به ژن له م سه رده مه ئاساییه چونکه ده سه لاتی سیاسی و بنه مای ده ستوری ئه م ولاته له سه ر ئایه ت و شه رع و کلتوری کونه په ره ستانه دامه زراوه .

ولاتیک له سه رده می مودیرنیته و گلوبالدا، ئیستاش سکولار نه بوه. ئیستاش خواستی جیایی دین له ده وله ت به دروشم ناوتریته وه و له سه ر لافیته ی خوپیشاندانه کان خواستیکی جییدی بو جیا کردنه وه ی ئایین له ده وله ت به دی ناکریت . ئیستاش ئاستی وشیاری به گشتی کومه لگا و به تایبه تی ژنان له بازنه ی تیئوری بی که لک و هیچ نه گوردا ئه خولیته وه. ئیستاش خویندنه وه ی ره خنه گرانه له ئایات و ده ستورو ده سه لاتی ئیسلامی دا قه ده غه یه و ئازادی بی قه ید و شه رت مانای نیه و که سی ره خنه گر ده که ویته به ر له حنه ت و بی حورمه تی پیاوانی ئایینی و نه ته وه یی و دواجار به شیوه ییکی نادیار و گوماناوی ده کوژریت.

ئیستاش له م ولاته به تیکرای ده نگ چه ند ژنه و یاسای نایه کسان و دژی ژن په سه ند ده کریت. روژی به رانبه رکی له گه ل توندوتیژی له م ولاته ی ژیر ده سه لاتی ئایین و ناسیونالیزمدا بونه ییکه بو رازاندنه وه ی دیموکراسیک که ناوه روکی دیموکراسیه که له سه ر بی مافی بو نیوه ی کومه لگا و مافی هه مه چه شن بو پیاوانی ئایینی دامه زراوه، روژنامه بو بلاوکردنه وه ی راسته قینه ی هوکاری کوشت و برو بی مافی راسته قینه ی ئابوری،کومه لایه تی و سیاسی بو ژنان و قتل و بی مافیان له ئاست کومه لگاییکی پیشکه وتو، نه خوینده واره و تیلیویزیون کویره و رادیوکان لال. ئیستاش ئه و مه نبه رانه که مه لاکان فیتوای کوشت و بر یان تیدا بانگه واز ده کرد هه ر ماوه و پشت ئه ستوره به هیز و دستوری ئه م سه ده ی نیزامی دواکه وتویی بورژوا مه زهه بی.

ئه مه پیناسه ی ئه و ولاته یه که " دوعا (1) کچه یه زیدیه که، تیدا به به شداری زوربه ی هاوریان و خزم و دوستانی یه زیدی له مه یدانی شاره که ی خوی به ئامرازی سه ده کانی به رد و جه هل و خوافه به " به رد و بلوک " به شیوه ییکی دژی ئینسانی کوته به په لامار و کوژرا. قه د له بیر ناکریت که چون کوژرا و به چه مه به ستیک کوژرا. که س هه یه که ئه م شانوگه رییه ی پیاوه ئایینیه کانی یه زیدی له و روژه کاره ساتباره دا نه دیبیت و دلی رانه چله کیبیت؟ که س هه یه دنگی ئیعتیراز و گریان و ئیش و ئازاری دوعای نه بینیبیت و نه بیستبیت و خور خور گریان و ئینسانیه تی خوی نه بردبیته ژیر پرسیاره وه؟

که ژال ئه حمه د پر به ده نگی دوعا وتی: که مزگه وته کان پرن له به رد، ماله کانی میر پرن له به رد، دیوه خانه کان پرن له به رد.....اخ دوعا ولاته که ت چه ند پر په ژاره یه. دوعا یاسای ولاته که ی خوی به جوانی نه ناسی و کاریکی نا شه رعی کرد بویه کوژرا، هه ر وه ک چون له حه ویجه و به غداد ژنان ده که ونه به دستدریژی و قتل و سه ربرین. له م هه والانه رامه چله کن چونکه روژانه له ئیران و ئه فغانستان و عیراق و سه رجه م ولاته دواکه وتوو ئیسلامیه کان نمونه ی ئه م کاره ساتانه زورن.

به ئامرازی دواکه وتوو یاسای پیشکه وتوو به ده ست ناهینیت.

ئیستاش مه ترسی دوباره بونه وه ی کاره ساتیکی هاوچه شنی کاره ساتی دوعا هه رماوه ،چونکه هیچ شتیک نه گوراوه، یه زیدی هه ر یه زیدی و پیاو ماقولانی ئیسلامی توندره ویش هه ر ده سه لات ده که ن. ئه م هه ل و مه رجه و بارودوخه ی که ژنان تیدا ژیان ده که ن به بیاننامه و ریپیوانیکی سنورداری به رنامه دانه ریژراو بو داخوازی خواسته بنه ره تیه کان ناگوردریت. به ئامرازی دواکه وتوو شتی پیشکه و توو به ده ست ناهینیت. هه ر چه ند خه باتیکیش که توزقالیک له ره نج و ئازاره کان که م بکه یته وه خراپ نیه و زوریش باشه به لام ریگا چاره ی نیهایی چاره سه ری کیشه ی ژنان نیه.

له کومه لگاییک که بیروکه ی ئایینی و نیزامی نابه رابه ری سه رمایه داری زاله و سه رتاپای هه لسوکه وتی کومه لایه تی و ئابوری و سیاسیان کیشاوه ته ژیر رکیفی خویانه وه ، داخوازی رزگاری ژنان به شیوه ییکی گیشتی مه حاله و ئه وانه ش وا مزگینی رزگاری ژنان له کوت و به ند له چوارچیوه ی ژیر ده سه لاتی نیزامی بورژوا مه زهه بی دا بانگه واز ده که ن پشتیوانانی به کرده وه و به تیئوری نایکسانی حقوقی ژنانن له به رانبه ر پیاوان و به گشتی کومه لگادا.

ئایین له هه ر شکل و شیوازیک به نا به ناوه روکیکی چینایه تی که هه یه تی له هه ر ئایینیک "مه سیحی،ئیسلامی،ئه زیدی،یه هودی و." خوی ده ربخات له کومه لگای سه رمایه داریدا ئامرازیکه بو چه وساندنه وه ی هه ر چی زیاتری ژن به ده ستی پیاوسالاره کان. ئیستا زیاتر له هه میشه به رز کردنه وه ی خواستی جیایی دین له هه ر شکل و شیوازیک له ده وله ت، پیویسته و ده بی ببیته ریگا چاره ییکی واقیع بینانه وحاشا هه لنه گر.

ده بی له 8ی مارسی ئیمسالدا خواستی عادلانه و دیموکراتیکی کومه لگاییکی سیکولار بکه ینه دروشم و خواستیکی به په له، چونکه تا کاتیک که ده ستی ئایین وه کو سیاسه ت داریژو یاسا داریژی ولات له سه ر دارشتنه وه ی یاسای ده ستوری کورت نه کریته وه، تا کاتیک که خویندنه وه ی وانه ی ئایدئولوژی ئیسلامی له خویندنی سه ره تایی و بارهینان و راهینان بوتریته وه، تا کاتیک که به پی یاسای شه رع له به رانبه ر ژن به شیوه ی "نیوه ی پیاو،زه عیفه،مولکی میرد،چه ند ژنه و.." موعامله بکریت، تا کاتیک که ژن هه مو روژیک به بیانووی شه ره ف و ناموس بکه ویته به ر په لاماری پیاوانی ئایینی، تا کاتیک که ده ستی قانونی پیاوانی ئایینی له سه ر دارشتنه وه ی مافی تاکه که سی ژن به تایبه تی کورت نه کریته وه ، ژن هه ر به بیانویی جورواجوری شه رعی ده کوژریت و ده سوتینریت و به رده باران ده کریت. تا کاتیک خواستی کومه لگاییکی سیکولارمان نه بیت، ژن هه مو کاتیک جه سته ی و ئازادیه کومه لایه تی و سیاسی و ئابوریه که ی به پاساوی مه زهه بی زیاتر له جاران که متر و به ربه ستی بو داده نریت.

ئه گه ر له روانگه ی کومونیسته کانه وه پیوه ری هه لسه نگاندنی راده ی ئازادی کومه لگا به نده به زورترین راده ی ئازادی ژنان له کومه لگادا ، ئه گه ر کومونیسته کان شیلگیرترین و په یگیرترین خه باتکارانی ریگای رزگاری یه کجاری و یه کسانی ژنان و پیاوانن، به م جوره کومونیسته کان خوازیاری ده ست به جی جیایی دین له ده وله ت و کومه لگاییکی سیکولارن تا گه یشتنمان به ده سه لاتی سیاسی له کومه لگاییکی سوسیالیستیدا .

خه بات کردن بو رزگاری ژنان له کوت و به ندی نا ئینسانی نیزامی بورژوا مه زهه بی، ده بی به شیوه ییکی ریکخراوو سه ربه خو و هاوپشتی کردن له خه باتی پیشکه وتوو رادیکالی کریکاران چینی پیشره وی کومه لگا وبلاوکردنه وه ی توی وشیاری کومه لایه تی ،سیاسی و ئابوری ژنان و ئاشنا کردنیان به مافه سه ره تایی و دوره ده سته کانییان بیت. تا نیزامی چه وسینه رانی سه رمایه داری و ده سه لاتی ئایین بمینیت خه باتی کومونیسته کان تا به ده ست هینانی مافه ئینسانیه کان و دروست کردنی کومه لگاییکی سوسیالیستی که تیدا ژنان به بی فرییو راستگویانه له گه ل پیاواندا به رابه ر ده بن و به گشت مافه ئینسانیه ئکانیان ده گه ن دریژه ی هه یه.

بژی ئازادی،به رابه ری
ژیر نوس :
(1)دوعا ی 17 ساله له لایه ن به کومه ل ئینسانی دواکه وتویی ژیر ده سه لاتی ئایین و ناسیونالیزم ، له روژی 7 ی مانگی ئاوریلی 2007سالی دا له ناوچه ی شیخان ی شاری به عشیقه سه ر به پاریزگای موسل که وته به ر دستریژی به رد و بلوک و کوژرا.