ئیبراھیم مه‌ردۆخی - مه‌ریوان
له‌راستیدا فه‌لسه‌فه‌و خاڵی سه‌رکی‌و پێکھاته‌ی‌و وجودو له‌دایک بوون‌و ئه‌رکی سه‌ر شانی رۆژنامه‌وانی‌و رۆژنامه‌نووسی‌و، ده‌رکردن‌و بڵاوکردنه‌وه‌ی رۆژنامه‌و گۆڤارو حه‌فته‌نامه‌و دانانی رادیوو ته‌له‌فزوێن‌و تێکڕای مێدیاکان له‌ کۆمه‌ڵگاکاندا، ئه‌وه‌یه‌ چاوساق‌و رێ پیشانده‌رو مه‌شخه‌ڵی رێگاو عه‌سای ده‌ستی دانیشتوانی کۆمه‌ڵگا بن‌و له ‌شه‌وه‌زه‌نگی نه‌زانیدا، له‌ که‌ندو کۆسپ‌و ھه‌ڵدێرو قوڕو زه‌لکاوی رێگای ژیان بیانپارێزێن‌و له ‌شه‌قام‌و راسته‌ رێگای ژیانه‌وه‌ به‌ره‌و لوتکه‌ی خۆشبه‌ختی‌و به‌خته‌وه‌ری بیانبه‌ن.

له‌لایه‌کی تریشه‌وه‌ پاسه‌وانی حه‌ق‌و مافه‌ ره‌واکانیان بن‌و بۆ ده‌ست خستنه‌وه‌ی مافه‌ زه‌وت کراوه‌کانیان په‌نجه‌ به‌ چاوی زلھێزو داگیرکه‌ران‌و سته‌مکاران‌و ماف پێشیلکه‌راندا بکه‌ن، بۆ جێبه‌جێکردنی ئه‌م ئه‌رکه‌ش پێویسته‌ به‌ چاوێکی ووردبینانه‌وه‌ نه‌خۆشیه‌کانی کۆمه‌ڵگا بدۆزنه‌وه‌و ھه‌ر ده‌ردو ئازارو زامێک له‌ رێگاو شوێنی راسته‌قینه‌ی خۆیه‌وه‌ تیمارو نه‌شته‌رگه‌ری بکه‌ن‌و، په‌یره‌ویی له‌ یاساو ڕێسای رۆژنامه‌گه‌ری‌و رۆژنامه‌وانی بکه‌ن‌و پشت به‌ په‌یڤین‌و توێژینه‌ونه‌و ھه‌واڵ‌و ووتی ووتی لاکۆڵان‌و به‌رده‌رگاو سه‌ر شه‌قامه‌کان نه‌به‌ستن.

ئه‌گه‌ر ئه‌م بنه‌مایانه‌ ره‌چاو نه‌کرێن، زامه‌کان ناسۆرترو ئازاره‌کان کاری‌ترو زه‌لکاوه‌کان خه‌ست‌و خۆڵترو که‌ندو کۆسپه‌کان زیاترو چڕو پڕ ده‌بنه‌وه‌.

له‌مێژه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌مجۆره‌ رۆژنامه‌‌و گۆڤارو بڵاڤوکه‌ ره‌خنه‌یی‌و نھێنی‌ھه‌ڵماڵه‌رو داشۆرێنه‌رانه‌دا ده‌ژیم، به ‌ووردی بابه‌ته‌کانیان ده‌خوێنمه‌وه‌و له ‌دڵی خۆمدا ھه‌ندێ له ‌گوماندا بوم‌و له‌به‌ر خۆمه‌وه‌ ده‌مووت: تۆ بڵێی ئه‌م شتانه‌ بنه‌مایه‌کی راسته‌قینه‌یان نه‌بێ‌و به‌ به‌ڵگه،‌ پشتیان قایم نه‌کرا بێ‌و ھه‌روا له‌ خۆوه‌ به ‌ھه‌ڕه‌مه‌و بێ به‌ڵگه‌ رووپه‌ڕه‌کانی پێ ره‌ش‌کرابێته‌وه‌و ده‌رخواردی کۆمه‌گا بدرێن؟!

له‌لایه‌کی تریشه‌وه‌ ده‌مووت دڵه‌ باوه‌ر مه‌که‌، وانازانم ئه‌م پزیشکانه‌ به‌م شێوه‌ مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ نه‌خۆشدا بکه‌ن‌و په‌یمان‌و به‌ڵێنه‌که‌یان بشکێنن‌و له‌جیاتی تیمار کردن، زامه‌کان قوڵترو ده‌رده‌کان کاری تر بکه‌ن؟!

تا ژماره‌ی 79ی گۆڤاری لڤین 15ی تشرینی دووه‌می 2008 م به‌رده‌س که‌وت‌و ئه‌و با‌به‌ته‌م تێدا خوێنده‌وه‌ که‌ سه‌باره‌ت به‌ ئیخوانی ئێران له‌ژێر سه‌ردێری: «پشکۆکه‌ ده‌گه‌شێته‌وه‌، ئیخوان مسلیمین له‌ ئێران سوڕی متبون ته‌واو ده‌که‌ن»

کورد ووته‌نی: بڕوادانم دڕاو، گومانه‌که‌م به‌ره‌و دڵنیابوون ھه‌نگاوی گوواسته‌وه‌و ھه‌موو ئه‌و بابه‌تانه‌ی که ‌تا ئێستا خوێندبونمه‌وه‌ چوونه‌ خانه‌ی گومان لێکردنه‌وه‌و... ئیتر ھیچ دڵخوشیه‌کم به‌م جۆره‌ گۆڤارو بابه‌تانه‌ نه‌ماو، له‌راستیدا بێ‌متمانه‌یی نه‌خۆش به‌ پزیشک له‌ نه‌خۆشی‌و ده‌رده‌که‌ که‌سکون‌و کاریگه‌رتره‌، چونکه‌ ئه‌میانه‌ ناھومێدی ته‌واو دروست ده‌کاو به‌راشکاوی ده‌بینێ مردن به‌ چوار ده‌وریدا چۆپی ده‌کێشێ‌و پله‌زقانیه‌تی، ئیتر نه‌خۆشه‌که‌ به‌ته‌واوی ووره‌ی ده‌روخێ‌و به‌ره‌و مردن ھه‌نگاو ھه‌ڵده‌نێت.

واش مه‌زانن من به‌ چاویلکه‌ی ره‌شه‌وه‌ ده‌روانمه ‌ئه‌م بابه‌ته‌و به‌ شایه‌ن‌و ترازوی خوارو لاره‌سه‌نگ ئه‌م راپۆرته‌ ھه‌ڵده‌سه‌نگێنم، چونکه‌ په‌یوه‌ندی به‌ خۆمانه‌وه‌ ھه‌یه‌و، به‌ته‌ماین له‌ گوڵ کاڵترمان پێ نه‌ووترێ، بۆیه‌ ئاوا له‌گه‌ڵ ئه‌م بابه‌ته‌دا روو به‌روو ده‌بمه‌وه‌، بڕواتان ھه‌بێ ئه‌گه‌ر ئه‌م بابه‌ته‌و بابه‌ته‌کانی تریش سه‌باره‌ت به‌ گه‌وره‌ترین نه‌یارانمان بوایه‌‌و، به‌م شێوه‌ که ‌له‌ ھه‌ڵه‌و بێبنه‌مای ئه‌م ئه‌م بابه‌ته‌ ئاگادارم ھه‌ر واش له‌و ره‌خنه‌ که‌ سه‌باره‌ت به‌ نه‌یارانمان نوسراوه‌ ئاگادار بوایه‌م ھه‌ر به‌و شێوه‌ ھه‌ناسه‌ی دوکه‌ڵاویم بوگه‌ل‌و نیشتمان‌و کۆمه‌ڵگاکه‌م ھه‌ڵده‌کێشاو، خه‌می ناھومێد بونیانم ده‌خوارد.

نازانم نووسه‌رو په‌یامنێری ئه‌م ووتاره ‌یاساو رێسای کام یه‌ک له‌م شتانه‌ی خواره‌وه‌ی ره‌چاو کردووه‌و پشتی به‌ چ بنه‌مایه‌ک به‌ستووه‌؟! ئایا ئه‌م بابه‌ته‌: پێناسه‌یه‌،ھه‌ڵسه‌نگاندنه‌، ره‌خنه‌یه ‌یا راپۆرته‌؟!

ئه‌گه‌ر پێناسه‌ بێ، ئه‌بێ پێ به‌پێی ئه‌م رێخراوو جه‌ماعه‌ته‌ رێبازی مێژویه‌که‌ی بگرتایه‌ته ‌به‌رو له‌به‌ر تیشکی ناسنامه‌و به‌ڵگه‌نامه‌کانی خۆیاندا پله‌به‌پله‌ سه‌رکه‌وتایه‌ت‌و له ‌به‌ره‌به‌یانی له‌دایک بونیه‌وه‌ تا کو ئێستا تۆماری بکردایه‌ت، ئه‌گه‌ر ھه‌ڵسه‌نگاندنیش بێت پێویسته‌ به‌پێی پێره‌وو پرۆگرام‌و چالاکی‌و ھه‌ڵویست‌و بڕیاره‌کانیان‌و... ھه‌ڵسه‌نگێنرا بێت، ئه‌گه‌ر ره‌خنه‌ش بێت پێویستی سه‌ر شانیه‌تی، ھه‌ندێ یاساو رێسای ره‌خنه‌سازی‌و پێوه‌ری دیاری بکردایه‌ت‌و، پاشان قه‌واره‌‌و ھه‌یکه‌لی ئه‌و رێخستنه‌ی به‌ر نه‌شته‌ری تیژی توێژینه‌وه‌ بدایه‌و، به‌ ئینساف‌و سینه‌ فراوانیه‌وه‌ مامه‌ڵه‌ی له‌ گه‌ڵدا بکردایه.

ئه‌گه‌ر راپۆرتیشه‌ ده‌بوا سه‌رچاوه‌که‌ی کادێرێکی باڵای ئه‌و رێخستنه‌ بوایه‌ت‌و به‌ ئه‌وپه‌ری ئه‌مانه‌ت‌و پارێزگاریه‌وه‌، به ‌نووسین یا له‌ رێگای تۆمارکردنی ده‌نگه‌وه‌، به‌بێ گۆڕین‌و که‌م‌و کورتی ووردو درشتی ئه‌و راپۆرته‌ی بڵاو کردایه‌ته‌وه‌، به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ کاتێ بابه‌ته‌که‌م خوێنده‌وه‌ جوان بۆم ده‌رکه‌وت نووسه‌ر ھه‌موو یاساو رێساکانی پێشێل کردووه‌و، تێکرای سنوره‌کانی به‌زاندووه‌، جا ئێستا بۆ ده‌رکه‌وتنی راستییه‌کان‌و چه‌سپاندنی ئه‌و شتانه‌ی که‌ ‌له‌سه‌ره‌وه‌ باسمان کردن، به ‌ووردی ده‌چینه‌ سه‌ر ده‌قی نووسراوه‌که‌و، به‌قوڵی ھه‌ڵه‌و بێ بنه‌ما بوون‌و دژبه‌یه‌ک بوونی ھه‌ندێ له‌ بابه‌ته‌کانی بۆ خوێنه‌ری ئازیز ده‌خه‌ینه‌ روو.

1ـ په‌یامنێری به‌رێز له‌ سه‌ردێره‌که‌یدا ده‌نووسێ: "پشکۆکه‌ ده‌گه‌شێته‌وه‌، ئیخوان مسلیمن له‌ ئێران سوری متبون ته‌واو ده‌کات" پاشان ده‌نوسێت: "سه‌ره‌رای ئه‌وه‌ ئه‌و بارو دۆخه‌ی پێیدا تێپه‌ڕ ده‌بن، خه‌ریکی بووژاندنه‌وه‌و فراوان کردنی رێخستنه‌ جه‌ماوه‌ریه‌کانی خۆیانن، له‌ناو سوننی مه‌زھه‌به‌کانی ئێراندا"، پاشان ده‌ڵێ: "ئه‌مرۆ ئیخوانی ئێران به‌ بارو دۆخێکی ھه‌ستیاردا تێپه‌ر ده‌بن، که‌ تا راده‌یه‌کی زۆر ترس‌و دڵه‌راوکێی بۆ دروست کردون ئێستا ئه‌وان وه‌کو پێشتر بێ ترس له‌ باره‌گا سه‌ره‌کییه‌کانیاندا که‌ به‌ ئاگاداری حکومه‌ت له‌ تارانی پایته‌ختدا کراونه‌ته‌وه‌ کۆبوونه‌وه‌ ره‌سمییه‌کانیان ئه‌نجام ناده‌ن‌و شوێنی دیدارو په‌یوه‌ندی نێوان رێخستنه‌کانیشیان، به‌رته‌سک کردوه‌ته‌وه‌. ته‌نھا له‌ رێگه‌ی چه‌ند شفره‌یه‌کی نھێنیه‌وه‌ نه‌بێت، په‌یوه‌ندی پێیانه‌وه‌ ئه‌سته‌مه".

له‌راستیدا کاتێ خوێنه‌ر ئه‌م ده‌قه‌ ده‌خوێنێته‌وه‌، ده‌که‌وێته‌ گومان له‌ چاوو تێگه‌یشتنی خۆی‌و ده‌ڵێ بڵێی چاوم نه‌یکاو میشکم تووشی ژڵه‌ژاوی ھاتبێ؟! ھه‌ندێ چاوه‌کانی ھه‌ڵده‌گڵۆفێ‌و بیرو ھۆشی تیژتر ده‌کاته‌وه‌و جارێک‌و دوو جاری تر به‌ ده‌قه‌که‌دا ده‌چێته‌وه‌و له ‌ئه‌نجامدا تێده‌گا، ئه‌م ھه‌ڵه‌ی نه‌کردوه‌و‌ به‌ڵکو دژایتی‌و ئاڵۆزی له‌ نێوان ده‌قه‌کاندا ھه‌یه‌.

له‌راستیدا خوێنه‌ر چه‌واشه‌ ده‌بێ‌و نازانێ به‌ کامیان باوه‌ر بکاو له‌دڵی خۆیدا ده‌ڵێ: ئاخۆ بۆ وابێت، کاتێک پشکۆ بگه‌شێته‌وه‌و سوڕی متبون ته‌واو ببێ‌و خه‌ریکی بوژاندنه‌وه‌و فراوان کردنی رێخسته‌نه‌ جه‌ماوه‌ریه‌کان بن، که‌چی له‌ ھه‌مان کاتدا ترس‌و له‌رز دایان بگرێ‌و له‌ باره‌گاکانیاندا که‌ به‌ ئاگاداری حکومه‌تیش له‌ تارانی پایته‌ختدا کراونه‌ته‌وه‌، کۆبونه‌وه‌ ره‌سمییه‌کانیان ئه‌نجام نه‌ده‌ن‌و شوێنی دیدار‌و په‌یوه‌ندیه‌کانیان به‌رته‌سک بکه‌نه‌وه‌و ته‌نیا له‌ رێگه‌ی چه‌ند شفره‌یه‌کی نھێنیه‌وه‌ نه‌بێت په‌یوه‌ندی پێیانه‌وه ‌ئه‌سته‌م بێت؟! بێگومان ئه‌م رستانه‌ به‌ گوریسی حه‌وباڵی به‌یه‌که‌وه‌‌ نابه‌سرێن‌و جه‌مسه‌ریان ھه‌رگیز یه‌ک ناگرێته‌وه‌.

پاشان ھه‌ر سوره‌ له‌سه‌ر ئه‌م جۆره‌ دارشتنه‌ دژبه‌یه‌کانه‌و ده‌ڵێ: "ھه‌ر چۆنیک بێت توانیمان شفره‌ی گه‌یشتن به‌ یه‌کێ له‌ کادێره‌ باڵاکانی ئیخوان له ‌تاراندا ده‌ستبخه‌ین، ئه‌و ھه‌ر له‌ سه‌ره‌تاوه‌ حه‌زه‌ری زۆری پێوه‌ دیار بوو..." دڵنیام تێکه‌ڵکردنی ئه‌م شتانه‌ به‌م شێوازه‌ ئاڵۆزه‌، جگه ‌له‌ چه‌واشه‌کردن‌و شێواندنی دیمه‌نه‌که‌ ھیچی‌تری لێ ناوه‌شێته‌وه‌، چونکه‌ ئێمه‌ ھه‌رگیز خۆمان به‌ یاساغ‌و قاچاخچی‌و نامه‌شروع‌و تاوانبار نازانین‌و به‌په‌ناپسکێ‌و ئه‌ڵا ئه‌ڵاو ناو خوا، خۆ له‌که‌س نادزینه‌وه‌و به‌ڵکو به‌وپه‌ری بوێریه‌وه‌و به‌ ده‌نگی زه‌ڵاڵ بانگه‌شه‌ بۆ بیرو بۆچون‌و ھه‌زرو فیکره‌که‌مان ده‌که‌ین‌و به‌ راشکاویی به‌ ھه‌موو لایه‌کدا رای ده‌گه‌یه‌نین‌و به‌ ھه‌ق‌و مافی ره‌واو شه‌رعی خۆمانی ده‌زانین‌و، ماندوونه‌ناسانه‌و بێباکانه‌ خه‌ریکی کارو بارو چالاکی خۆمانین. بۆ به‌ڵگه‌و سه‌لماندنی ئه‌م راسته‌قینانه‌ی سه‌ره‌وه‌ش ده‌توانن سه‌رێک له‌ ماڵپه‌ره‌که‌ی جه‌ماعه‌تی ده‌عوه‌ت‌و ئیسڵاح بده‌ن‌و پێره‌و پڕۆگرام‌و به‌یاننامه‌‌و راپۆرتی دانیشتن‌و چالاکیه‌کانمان سه‌یر بکه‌ن.

2ـ له‌لایه‌کی تریشه‌وه ‌ده‌ڵێ: "ئێخوانه‌کانی ئێران چونکه‌ بارو دۆخی توندو تیژو زه‌برو زه‌نگی زۆریان له‌لایه‌ن حکومه‌تی ئێرانه‌وه‌ دیوه‌، شاره‌زایی باشیان ھه‌یه‌ له ‌دروست کردنی رێخستنی نھێنی‌و بڵاوه‌ پێکردنی ئه‌و نھێنیانه ‌دا..." ئه‌ڵێن جارێ کابرایه‌ک ده‌گه‌یه‌ به‌ زه‌لامێک‌و ده‌ڵێ ناوت چیه‌؟ ئه‌ویش ده‌ڵێ ھه‌یبه‌توڵا، کابرا ده‌ڵێ راستی، راست ده‌که‌ی یا ده‌ته‌وێ من بترسێنی؟!

منیش واده‌زانم ئه‌م براده‌ره‌ ده‌یه‌وێ به‌م قسه‌ بێ سه‌رو به‌رو دژبه‌یه‌کانه‌ بمانترسێنێ‌و له‌م ئاخری پیریمانه‌وه‌ راپێچی ژێر زه‌ویمان بکاو تازه‌ عه‌یب و شوره‌یی ئاله‌م بارو دۆخه‌دا بکه‌وینه‌وه‌ خۆ راپسکاندن‌و خۆشارینه‌وه‌و چپی چپی کردن. به‌ڵام تازه‌ ئێمه‌ به‌م لایه‌لایانه‌ خه‌ومان لێ ناکه‌وێ‌و به‌م شێوه‌ تیتیل‌و بیبیلانه‌ وه‌کوو شه‌مشه‌مه‌ کوێره‌ خۆمان ناخزێنینه‌ کونج‌و قوژبنی تاریکایی ئه‌نگوسته‌ چاوه‌وه‌. چونکه‌ ئێمه‌ ھه‌ر وه‌کوو تێکڕای دانیشتوانی ئێران، خه‌ڵکی ئه‌م وڵاته‌ین‌و خاوه‌نی مافی ره‌وای خودادادی خۆمانین‌و فیکرو بیرو بۆچونه‌کانمانیشمان له‌ ئاراسته‌ی سه‌ربه‌رزی‌و به‌خته‌وه‌ری‌و گه‌شه‌کردنی گه‌ل‌و نیشتمانه‌که‌مان دایه‌و ھه‌رکه‌س ئێمه‌ به‌ نامشروع‌و یاساغ‌و بێ‌ماف ده‌زانێ، پێویسته‌ ھه‌ڵوێسته‌یه‌ک بکاو بۆچوون‌و ھه‌ڵوێسته‌کانی له‌م بواره‌دا راست بکاته‌وه‌و بۆ روانین‌و مامه‌ڵه‌ی له‌ گه‌ڵماندا بگۆرێ‌و واقعبینانه‌و مه‌نتیقی بیر بکاته‌وه‌.

3ـ له‌ خاڵێکی تردا سه‌باره‌ت به‌ قسه‌کانی مامۆستا قه‌رزاوی له‌خۆیه‌وه‌ خه‌ت‌و نیشان ده‌کێشێ‌و پێشبینی ده‌کا که‌ گوایه‌ کۆماری ئیسلامی له‌وانه‌یه‌ له‌گه‌ڵ جه‌ماعه‌تدا توندو تیژی بنوێنێ‌و تۆڵه‌ی ئه‌و قسانه‌ی مامۆستا له‌وان بسێنێته‌وه‌، له‌لایه‌کی تریشه‌و ده‌ڵێ: جه‌ماعه‌ت له‌ژێر فشاردا به‌رپه‌رچی قسه‌کانی مامۆستایان داوه‌ته‌وه‌و... "به‌یانێکیان ده‌رکردووه‌و قسه‌کانی ئه‌لقه‌رزاویان بۆ جیھانی ئیسلام به‌ ھه‌ڵه‌ وه‌سف کردبوو که‌خزمه‌ت به‌ یه‌کپارچه‌یی جیھانی ئیسلام ناکات‌و فیته‌نه‌‌و ناکۆکی لێ ده‌که‌وێته‌وه" لێره‌شدا ئه‌و نووسه‌ره‌ به‌رێزه‌ بابه‌ته‌که‌ی ئاڵۆزکردوه‌و ئه‌و به‌یاننامه‌ی که‌ جه‌ماعه‌ت له‌و باره‌وه‌ ده‌ریکردوه‌ به‌و شێوه‌ دزێوه‌ نیه‌ که‌ ئه‌و ھه‌ڵی کوڵاندووه‌و ده‌رخواردی خه‌ڵکی داوه‌، به‌پێچه‌وانه‌وه‌ ئێمه‌ ھیوادارین به‌رپرسانی کۆماری ئیسلامی ئێران، ئه‌م روداوه‌ به‌ ھه‌ند بگرن‌و به‌ ئه‌زموونێکی پیرۆزی بزانن‌و له‌م بواره‌دا به‌خۆدا چوونه‌ویه‌‌کی باش بکه‌ن‌و بۆ ئاشته‌وایی‌و ھێور کردنه‌وه‌ی ئاڵۆزییه‌کانی نێوانی موسڵمانانی ناوخۆو ده‌ره‌وه‌ ھه‌نگاوی ئه‌رێییی‌و کارزانانه‌ ھه‌ڵگرن‌و تۆوی ته‌بایی‌و دۆستی‌و یه‌کریزی بچێنن‌و گوێبیستی ئامۆژگاریی خێرخوازانه‌ی ھاووڵاتیان بن‌و له‌ئاستی پڕوپاگه‌نده‌ی نه‌یارانی موسڵماناندا که‌ڕو کپ بن.

4ـ ئه‌م نووسه‌ره‌ له ‌به‌شێکی تری توێژینه‌وه‌که‌یدا سه‌باره‌ت به‌ کاک ئه‌حمه‌دی موفتی‌زاده‌و په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ شوڕش‌و دوایش له‌گه‌ڵ به‌رپرسانی باڵای کۆماری ئیسلامیدا، خۆی تووشی چه‌ند ھه‌ڵه‌یه‌کی زه‌ق کردووه‌ که‌ جێگای ئه‌وه‌ نیه‌ چاوی لێ بنوقێنرێ‌و ھه‌ر وا به‌سه‌ریدا تێپه‌ڕ ببین، له‌راستیدا به‌ ته‌واوی بابه‌ته‌که‌ی ژڵه‌ژاندووه‌و‌، ھه‌موو سووچ‌و تاوانی نه‌گرتنی ھه‌ندێ له‌ شاره‌کانی کوردستانی له‌لایه‌ن کورده‌کانه‌وه‌و نه‌گه‌یشتی کورد به‌ مافی ره‌وای خۆی‌و باوه‌ڕ کردنی کاک ئه‌حمه‌د به‌ خومه‌ینی و خۆ ھه‌ڵواسینی به‌ چاکی که‌واکه‌یداو دوری‌گرتنی له‌ حیزب‌و گوروپه‌ سیاسیه‌کانی گۆڕه‌پانی کوردستانی سه‌پاندووه‌ به‌ سه‌ر کاک ئه‌حمه‌د داو له‌ کۆتایشدا ده‌ڵێ: "ھه‌ر چۆنێک بێت کاتێک سه‌یری مێژووی ئه‌حمه‌دی موفتی زاده‌ ده‌که‌یت...نزیکیشی ده‌کاته‌وه‌ له‌ خیانه‌ت کار، ره‌نگه‌ به‌ھه‌موو ته‌مه‌نی دژی ئه‌وه‌ جه‌نگا بێت..."

ھه‌ر چه‌نده‌ ئه‌م ھه‌ویره‌ ئاوی زۆر ده‌بات‌و پێده‌چێ به‌ نووسینی کتێبێکیش ئه‌م ھه‌ڵانه‌ راست نه‌کرێنه‌وه‌و ئه‌و راسته‌قینانه‌ نه‌دروشێنه‌وه‌، به‌ڵام بێگومان زۆر تاوان‌و بێ ئینسافیه‌ ئاوا به‌په‌له‌‌و به‌سه‌ر پێوه‌ باسی ئه‌و روداوه‌ به‌رفراوان‌و ئاڵۆزانه‌ بکرێ‌و بڕیار‌و فتوای له‌سه‌ر بدرێ.

بێگومان ئه‌و رووداوو مێژووه‌‌و رابوردوه‌ مه‌یدانێکی به‌ر بڵاوو ده‌ریایه‌کی به‌رفراوانه‌و پێویستی به ‌کارزان‌و پسپۆڕو مه‌له‌وانێکی لێھاتووو کارامه‌و لێزان‌و ئاگاداره‌.

که‌واته‌ ده‌بێ له‌و بواره‌دا ھه‌موو بارو دۆخ‌و روداوو که‌ندو کۆسپ‌و گیرو گرفت‌و فێڵ‌و ته‌ڵه‌که‌کان، ره‌چاو بکرێن‌و کارگێڕان‌و یاریکه‌رانی ئه‌و شانۆگه‌ریانه‌ بناسرێن‌و، ئه‌و ته‌ڵه‌و ته‌پکه‌ داوانه‌ بدۆزرێنه‌وه‌ که‌ بۆ گۆڕ کردنی ھه‌وڵ‌و تێکۆشان‌و خه‌بات له‌ رێگای به‌ده‌ست ھێنانی مافه‌ ره‌واکاندا به‌کار ھێنرابوون.

ھه‌ر وه‌ھا پێویسته‌ ھه‌موو ئه‌و فڕو فێڵ‌و درۆو ده‌له‌سه‌و خیانه‌تانه‌ی که‌ له‌ جێگای راسته‌قینه‌و مافخوازی له‌سه‌ر کورسی زرق‌و به‌رق دانراون‌و تاجی زێرینیان له‌سه‌ر کراوه‌ رسوا بکرێن‌و ڕووی ڕه‌شیان پیشانی خه‌ڵکی بدرێ.

ده‌بێ ئه‌و که‌سانه‌ی که ‌ماندویی‌نه‌ناسانه‌ له‌و مه‌یدانه‌دا ھه‌موو ته‌مه‌ن‌و بوون‌و نه‌بوونی خۆیان کرد به‌ قوربانیی له‌پێناوی سه‌ربه‌رزی‌و سه‌ربه‌‌خۆیی گه‌ل‌و نیشتمانه‌که‌یاندا، پێنووس به‌ده‌سته‌وه‌ بگرن‌و ئه‌و مێژووه‌ به‌ بێ که‌م‌و کورتی‌و ھه‌ڵه‌ وه‌کو خۆی بنووسنه‌وه‌و راستی‌و ناراستی‌و چاک‌و خراپه‌کان ده‌سنیشان که‌ن‌و له‌ کۆتاییدا بڕیارو مۆرکردن جێبێڵن بۆ ویژدانه‌ بێدارو دڵه‌ بێگه‌ردو دادگه‌ره‌کان.

ئه‌گینا زۆر جێگای داخ‌و که‌سه‌ره‌ ئاوا ئه‌و رووداوو به‌سه‌رھاته‌ گرنگانه‌ ھه‌ڵپروزێنرێن‌و به‌و شێوه‌ شپرزه‌ بۆژۆ بکرێن‌و به ‌ئاسانی بڕیاری خیانه‌تکاری‌و نزیک بونه‌وه‌ له‌ خیانه‌ت به‌سه‌ر که‌سایه‌تێکدا بسه‌پێنرێ که‌ به‌شایه‌تی واقیعی ژیانی، چرکه‌ ساتێک له‌ ته‌مه‌نی بۆ به‌رژه‌وه‌ندی خۆی به‌کار نه‌ھێناوه‌و خوازیاری پله‌و پایه‌و کورسی‌و ده‌سه‌ڵات نه‌بووه‌، ھه‌میشه‌ ھه‌ناسه‌ دوکه‌ڵاویه‌کانی بۆ ھه‌ژاریی‌و مافخوراوی‌و ژێرچه‌پۆکه‌یی گه‌له‌که‌ی ھه‌ڵده‌کێشاو له‌کۆتایی ژیانیشیدا به‌ مانه‌وه‌ی ده ‌ساڵ له‌به‌ندیخانه‌دا له‌ژێر زه‌برو زه‌نگ‌و ھه‌ره‌شه‌و گوڕه‌شه‌و دڵخۆشکردنی به‌ پله‌و پایه‌و سه‌روه‌ت سامان، ئاماده‌ نه‌بوو ته‌نانه‌ت به‌ھێماو ئاماژه‌ش نووکی پێنووسه‌که‌ی بکڕێنێ به‌سه‌ر رووپه‌ڕه‌یه‌کدا که‌ پێشێلکردنی مافی ره‌وای گه‌له‌که‌ی تێدا به‌دی بکرێ، له‌ دواھه‌ناسه‌یشیدا ئه‌و به‌ڵێن‌و په‌یماننامه‌یه‌ی به ‌بخشینی گیانی خۆی مۆر کردو به‌ رووسوری‌و سه‌ربه‌رزی سکاڵاکانی برده‌وه‌ بۆ باره‌گای خودا.

5ـ ھه‌واڵنێری به‌رێزی لڤین له‌ راپۆرته‌که‌یدا ده‌ڵێ: "ھه‌رچه‌نده‌ رێخستنه‌ سه‌ره‌تایه‌کانی ئه‌م جه‌ماعه‌ته‌ له‌ ناوچه‌کانی کوردستاندا بوو، به‌ڵام بزوتنه‌وه‌که‌ وه‌ک بزتنه‌وه‌یه‌کی نه‌ته‌وه‌یی خۆی پێناسه‌ نه‌کرد، به‌ڵکو وه‌ک بزوتنه‌وه‌یه‌کی مه‌زھه‌بی ده‌رکه‌وت..."

پاشان ده‌ڵێ: "ئه‌حمه‌دی موفتی‌زاده‌ که ‌له‌ ئێران به‌ گوروپی «مه‌کته‌بی قورئان» ده‌ناسرێت، به‌پێچه‌وانه‌ی ئێخوانه‌وه‌ ھه‌ڵگری پرۆژه‌یه‌کی نه‌ته‌وه‌یی ئیسلامی بوو".

لێره‌دا ده‌یه‌وێت ئه‌وه‌ بسه‌لمێنێ که‌ ئێخوانی ئێران ته‌نیا داکۆکی له‌سه‌ر مافی سوننیه‌کان کردووه‌و مافه‌ نه‌ته‌وایه‌تیه‌کانیان پشت گوێ خستووه‌و، بایه‌خیان به‌ دۆزی نه‌ته‌وایه‌تی نه‌داوه‌و به‌تایبه‌تی داکۆکیان له‌سه‌ر مافی کورد نه‌کردوه‌.

له‌راستیدا ئه‌وه‌ی له ‌بیر چووه‌ یا ھه‌ر نه‌یویستوه‌ بیری لێ بکاته‌وه‌، ئه‌وه‌یه‌ کاتێک ھه‌ر حیزب‌و گوروپ‌و رێخراوێک کارو چالاکی‌و پرۆژه‌ی خۆیان تێکه‌ڵ پرۆژه‌‌و خه‌بات‌و تێکۆشانی ھه‌ر ده‌سته‌و حیزبێکی تر کردو وه‌کوو به‌ره‌یه‌ک، شانبه‌شانی یه‌ک چالاکیه‌کانیان چڕو پڕ کرده‌وه‌و له‌ خۆشی‌و ناخۆشی‌و گیرو گرفت‌و بۆچوون‌و ھه‌ڵوێست‌و ستراتیژی‌و رچه‌و رێبازه‌کانیاندا وه‌کوو یه‌ک بوون‌و له‌ گۆڕه‌پانه‌که‌دا بۆ گه‌یشتن به‌ ئامانج سه‌ره‌کیه‌کانیان خۆیان تواندوه‌، ئیتر له‌م بواره‌دا حیسابی ھه‌موویان ده‌چێته‌ یه‌ک خانه‌وه‌و کورد ووته‌نی: مه‌گه‌ر درۆزن له ‌یه‌کیان جیابکاته‌وه‌و به ‌دوو پێوه‌ر بیان پێوێ.

ئه‌وه‌ی که‌ واقیع‌و راسته‌قینه‌ی ئه‌و سه‌رده‌مه ‌تۆماری کردووه‌و نووسه‌ری ئه‌و وتارش پێیی له‌سه‌ر داگرتووه‌، بێجگه‌ له‌ یه‌کبوون‌و ته‌بایی‌و یه‌ک رچه‌و رێبازی شتێکی تر رچاو ناکرێ‌و ناتوانرێ ناوێکی تر بسه‌پێنرێ به‌سه‌ر ئه‌و که‌ش‌و ھه‌وایه ‌دا.

که‌واته‌ ئه‌وه‌یان ئیسلامی تۆخه‌‌و ئه‌وه‌ی تریان نائیسلامی‌و نانه‌ته‌وه‌یی‌یه‌ راست نیه‌و ئه‌م بۆچوون‌و بریاردانه‌ به‌ قیرو زه‌وتیش نالکێنرێن به‌ بابه‌ته‌که‌وه‌، ئێمه‌ ھه‌ر دوو لا له‌و پرۆژه‌دا بۆ ھاتنه‌دی ئامانجه‌ سه‌ره‌کیه‌کانمان گیانێک بووین له‌ دوو جه‌سته‌داو له‌ناو یه‌کدا توابووبوینه‌وه‌و ته‌نیا ووتو ویره‌مان گه‌یشتن بوو به‌ ئامامانجه ‌سه‌ره‌کیه‌کانمان.

ئه‌مه‌ ھه‌ل‌و مه‌رج‌و رواڵه‌ت‌و قه‌واره‌و پێکھاته‌ی ئه‌و کات‌و ساته‌مان‌و ئێستاشمان به‌ راشکاوی‌و ده‌نگێکی زه‌ڵاڵ‌و بڵند رایده‌گه‌یه‌نین: ھه‌ر که‌س ئه‌م تۆمه‌تانه‌مان لێده‌دا که‌ جه‌ماعه‌تی ده‌عوه‌ت‌و ئیسڵاحی ئێران چالاکی‌و بیرو بۆچوون‌و پرۆژه‌که‌ی ته‌نیا له ‌دۆزی ئیسلامی سوننیدا چڕو پڕ کردوه‌ته‌و گوێ به‌ لایه‌نی نه‌ته‌وایه‌تی نه‌داوه‌و له‌م بواره‌دا ھیچ جێگه‌ په‌نجه‌یه‌کی دیار نیه‌، ئه‌و که‌سانه‌ له‌و بواره‌دا یا بێ ئاگاو نه‌زانن‌و ھه‌ر له‌ خۆوه‌وه‌ بڕیار ده‌ر ده‌که‌ن‌و پڕوپاگه‌نده‌ بڵاو ده‌که‌نه‌وه‌، یا ئه‌و که‌سانه‌ن که‌ چاویان به‌ قه‌واره‌ی ئه‌م رێخراوه‌دا ھه‌ڵنایه‌و دڵیان له‌ ئاستی ئه‌م جه‌ماعه‌ته‌دا ره‌ش بۆته‌وه‌.

ته‌نیا چاره‌ی ده‌سته‌ی یه‌که‌م ئه‌وه‌یه‌ که ‌به‌گۆێره‌ی یاساو رێسای توێژینه‌ مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ بابه‌ته‌که‌دا بکاو بگه‌ڕێ به‌دوای به‌ڵگه‌و شایه‌ت‌حاڵه‌ راسته‌قینه‌کانداو سه‌یری پێڕه‌وو پڕۆگرام‌و ستراتیژیه‌کانی جه‌ماعه‌ت بکاو چاوێک بخشێنێ به‌ گوتارو ھه‌ڵوێست‌و به‌یاننامه‌کانیدا، ئینجا به‌م پێوه‌رو کێشه‌، مه‌سه‌له‌که‌ ھه‌ڵسه‌نگێنێ‌و بڕیاره‌کانی ده‌رکا.

چاره‌ی ده‌سته‌ی دووھه‌میش ئه‌وه‌یه‌ که‌ چاویلکه‌ ره‌شه‌کانی لاباو تۆزێ چاوه‌کانی بسڕێ‌و ته‌م‌و مژی دڵ‌و ده‌رونی بڕوێنێته‌وه‌و به‌ دڵێکی ساف‌و چاوێکی گه‌شه‌وه،‌ سه‌یری واقیع‌و راسته‌قینه‌ بکاو ئینجا داوه‌ری بکاو بڕیار ده‌ر کا.

6ـ ئه‌گه‌ر له‌م به‌شه‌شدا خوێنه‌ری ھێژا به ‌وردی ده‌قه‌کان بخوێنێته‌وه‌و سه‌رجه‌میان لێک بداته‌وه‌، به ‌باشی بۆی روون ده‌بێته‌وه‌ که‌: ھه‌واڵنێری به‌رێز به ‌بێ ئاگاداری له‌و ھه‌ل‌و مه‌رج‌و بارو دۆخی ئه‌و کات‌و ساته‌و به‌ده‌سته‌وه‌ نه‌بوونی به‌ڵگه‌ی به‌ھێزو شایه‌تی باوه‌ڕ پێکراو، خۆی فڕێداوه‌ته‌ ناو جه‌رگه‌ی روداوه‌کانی سه‌ره‌تای دروسبوون‌و سه‌رھه‌ڵدانی ئێخوان له‌ئێرانداو به‌شداری کردنی له‌ پرۆژه‌که‌ی کاک ئه‌حمه‌د داو به‌زۆره‌ ملێ ده‌یه‌وێ ھه‌ندێ ھۆکاری بابه‌تی دڵی خۆی، داتاشی‌و به‌شداری‌و پشتگیریه‌که‌ به‌م شێوازه‌ پیشان بدات که‌ ئێخوان له‌به‌ر ده‌سته‌پاچه‌یی‌و بێ پڕۆژه‌یی‌و بێ به‌رنامه‌یی‌و لێنه‌ھاتویی‌و نه‌بوونی رابه‌رێکی گونجاوو کارامه‌ له ‌بواری سیاسیدا، خۆی مه‌ڵاس داوه‌ تا پڕۆژه‌که‌ی کاک ئه‌حمه‌د به‌باشی داده‌مزرێ‌و به‌ رێک‌و پێکی سه‌قامگیر ده‌بێ، له‌و کاته‌دا ئێخوان، کورد ووته‌نی: شه‌لم کوێرم ناپارێزم، ھه‌له‌که‌ ده‌قۆزێته‌وه‌و خۆ فرێده‌داته‌ ناو جه‌رگه‌ی ئه‌و جێگا گه‌رم‌و نه‌رم ئاماده‌یه‌و له‌ژێر سێبه‌ری ئه‌و پرۆژه‌دا په‌ڕو پۆ ده‌ر ده‌کاو بای باڵی خۆیی ڵێده‌داو ده‌حه‌وێته‌وه‌. بۆیه‌ له‌ کۆتایی بڕیاره‌که‌یدا دادگایه‌کی به‌ھێزیان ده‌کاو به‌م شێوه‌ی خواره‌وه‌ بڕیاریان له‌سه‌ر ده‌دا.

"بۆیه‌ ئێخوانی ئیران که‌ ئه‌مڕۆ ئه‌و مێژووه‌ی له‌سه‌ر بووه‌ته ‌ماڵ، باجی ھه‌ڵه‌یه‌ک ده‌دات که‌ ده‌توانین بڵێین ئه‌و نه‌یکردووه‌ به‌ڵکو تێیکه‌وتووه‌، به‌ڵام ئه‌مه‌ پاکانه‌ ناکات بۆ به‌ر پرسیار بوونیان له‌به‌رابه‌ر ئه‌و مێژووه‌دا، ده‌بێت به‌راشکاویه‌وه‌ وه‌کوو ھه‌ڵه‌یه‌ک قبوڵی بکه‌ن"

له‌راستیدا ئه‌گه‌ر توێژه‌رو نووسه‌ر ئاگای له‌خۆی نه‌بێ‌و له‌ بڕیاره‌کانیدا پارێز نه‌کاو به‌قووڵی بۆ بۆچۆونه‌کانی‌ دانه‌چێ‌و به ‌به‌رچاورونی‌یه‌وه‌ ھه‌نگاوه‌کانی ھه‌ڵنه‌نێ، له‌ گۆڕه‌پانی مێژوودا ده‌گلێ‌و روداوه‌کان چه‌واشه ‌ده‌کاو کۆمه‌ڵگاش ده‌ژڵه‌ژێنیت.

لێره‌دا نامه‌وێ به‌وردی‌و تێرو ته‌سه‌لی بچمه‌ سه‌ر باسی ئه‌و ھۆکارو بارودۆخ‌و پێوه‌رانه‌ی سه‌رده‌می به‌شداریما له‌ پرۆژه‌که‌ی کاک ئه‌حمه‌دو ھه‌موو لایه‌نه‌کانی به‌ ڕوونی شیی بکه‌مه‌وه‌، چونکه‌ ووتاره‌که ‌له ‌راده‌به‌ده‌ر درێژ ده‌بێته‌وه‌و خوێنه‌ریش ماندوو ده‌بێ، به‌ڵام ئه‌مه‌وێ بڵێم: ئه‌و ھۆکارانه‌ی که‌ نووسه‌ر دایتاشیبون‌و وه‌کوو چێشتی مجێور تیکه‌ڵی کردبوون‌و رشتبونیه‌ سه‌ر ڕووپه‌ره‌کانی لڤین، بێجگه‌ ھه‌ندێ گومان‌و چه‌ند بۆچوونێکی بێ بنه‌ما ناتوانرێ ھیچ ناوێکی تریان بۆ بدۆزرێته‌وه‌.

7ـ له‌ خاڵێکی تردا ده‌ڵێ: "ھه‌رچه‌نده‌ له‌ناو سه‌رکرده‌کانی ئێخوانی ئه‌وکاته‌دا که‌سانی شاره‌زای ئایینی گه‌وره ‌ھه‌بوون وه‌ک: ناسر سوبحانی و مه‌لا محه‌مه‌دی ره‌بیعی که‌ ھه‌ردووکیان له‌سه‌ر ئه‌نجامی بروا ئایینیه‌کانیاندا کوژران... " لێره‌شدا ھه‌ر وه‌کوو بابه‌ته‌کانی تر که‌وتۆ‌ته‌ دوای ووتی ووتی‌و قسه‌ی لاکۆڵان‌و سه‌رشه‌قام، کابرایه‌ک ووتی: ئه‌ڵێن یونس پێغه‌مبه‌ر له‌ ده‌شتی به‌غدادا سه‌گ خواردی، یه‌کێ تر ووتی: یونس نه‌بوو یوسف بوو، سه‌گ نه‌بوو گورگ بوو، بغداد نه‌بوو که‌نعان بوو، ئه‌ویش ھه‌ر درۆ بوو.

مامۆستا ره‌بێعی زانایه‌کی گه‌وره‌و به‌ناوبانگی ئایینی کورد بوو، بوێرو لێھاتووو نه‌ترس‌و دڵسۆزی گه‌ل‌و نیشتمانه‌که‌ی بوو، به‌درێژایی ته‌مه‌نی له‌ نووسین‌و ووتارو کۆڕو کۆبوونه‌وه‌و بۆنه‌کاندا بوێرانه‌ به‌ ده‌نگێکی زه‌ڵاڵ داکۆکی له‌سه‌ر مافه‌ ره‌واکانی گه‌له‌که‌ی ده‌کرد. ھه‌رچه‌نده‌ مامۆستا له ‌رێگه‌ی کتێب‌و گۆڤاروه‌ تێکڵاوی له‌گه‌ڵ ئێخواندا بوو، بیرو بۆچوون‌و رێبازو قوتابخانه‌ی ئێخوانی ئێران‌و جیھانی ده‌ناسی‌و خۆشی ده‌ویستن‌و پشتگێری ده‌کردن؛ به‌ڵام به‌ھیچ شێوه‌یه‌ک به‌فه‌رمی یانیوه‌فه‌رمی په‌یوه‌ندی رێخراوه‌یی به ‌رێخستنی ئێخوان‌و ھیچ رێخستنێکی تره‌وه ‌نه‌بوو، به‌ڵکوو وه‌کوو که‌سایه‌تییه‌کی سه‌ربه‌خۆو دڵسۆزو ئه‌وینداری گه‌ل‌و نیشتمانه‌که‌ی تا دواھه‌ناسه‌ی له ‌به‌رابه‌ر‌ سته‌مکارو ملھوڕه‌وه‌ بێده‌نگ نه‌بوو.

8 ـ خاڵی کۆتایی په‌یامنێر له‌ راپۆرته‌که‌یدا ده‌ڵێ: "سه‌ره‌تای ئه‌م جه‌ماعه‌ته ‌له ‌شاره‌ ھه‌ورامی‌نشینه‌کانی سه‌ر به‌ پارێزگای کرماشانه‌وه‌ ده‌ستی پێکردو رێبه‌رانیشی ھه‌ر له ‌نێو کورده‌کانی ئه‌و ناوچه‌یدا بوون" ئه‌م خاڵه‌ش به‌پێچه‌وانه‌ی واقیع‌و راسته‌قینه‌وه‌یه‌، چوونکه‌ ئه‌و که‌سانه‌ی که ‌ئه‌م بیرو بۆچوون‌و فیکره‌یان له‌ [کوردستانی] عیراقه‌وه‌ گواسته‌وه‌ بۆ کوردستانی ئێران دوو گوروپ بوون؛ ده‌سته‌یه‌ک دانیشتووی پاوه‌و ده‌وروبه‌ری بوون‌و تاقمێکیشیان دانیشتووی مه‌ریوان بوون، ھه‌ر له‌ سه‌ره‌تای گه‌رانه‌وه‌یانه‌وه‌ ئه‌ڵقه‌ی په‌یوه‌ندیه‌کانیان له‌ یه‌ک ھه‌ڵپێکاو چالاکیه‌کانیان ده‌مه‌ زه‌رد کرده‌وه‌و له‌ پرۆژه‌ به‌رفراوانه‌که‌ دا پێکه‌وه‌ چالاکیان ده‌نواند. ئێسته‌ش لێپرسراوانی باڵای ئه‌م جه‌ماعه‌ته‌ له‌ رێگای کۆنگره‌وه‌ ھه‌ڵده‌بژێردرێن‌و له‌ ھه‌موو ناوچه‌و تیره‌‌و توێژه‌کانی تێدایه‌.